Çarpan Analizi

Çarpan analizi, piyasada faaliyet gösteren benzer firmaların piyasa tarafından fiyatlanması ile oluşan bazı parametrelerin değerlemesini yaptığımız firmaya da uygulanması ile elde edilir. Çarpan analizi, piyasa bazlı bir değerleme yöntemidir.

Günlük hayatta bir ürün aldığımızda (pazardan domates, kuruyemişçiden leblebi veya fırından ekmek gibi) dikkat edeceğimiz belli özellikler o ürünün fiyatını belirler. Örneğin satın aldığımız domatesin rengine, kokusuna, kaynağına vb. bakar ve emsal ürünlerin de fiyatlarına baktıktan sonra pazarcının ürün fiyatının makul olup olmadığına karar veririz. Satın alacağımız kg üzerinden ise toplam bir tutar öderiz. Benzer bir durum da şirketler için geçerlidir. Bir şirket satın alınırken şirketin mali tabloları üzerinden belli unsurlar incelenir ve bu unsurların benzer firmalar ile kıyaslanması ile bir fiyata ulaşılır. Çarpan analizinin dayandığı mantık bu olup burada kullanılan ana unsurlara “çarpan” adı verilmektedir. Çarpan analizinde kullanılan başlıca çarpanlar şu şekildedir:

1. F/K: Fiyat kazanç oranı olup şirketin piyasa değerinin şirketin son bir yıllık net karına oranıdır.

2. FD/FAVÖK: Firma değerinin son bir yıllık FAVÖK’e oranıdır. (FD=PD + Net Borç)

3. PD/DD: Piyasa değerinin son bilançoda yer alan defter değerine (özkaynak) oranıdır.

4. FD/Satış: Firma değerinin son bir yıllık net satışlara oranıdır.

Yukarıdaki oranlar dışında sektör bazlı farklı oranlar da öne çıkabilir. Örneğin çimento üreten firmalar için ” FD/Çimento kapasitesi“, bankalar için ” PD/Aktifler” vb. bazı çarpanlar vardır. Burada bahsedilen çarpanlar ile ilgili ilerleyen aşamalarda örnek uygulamalar gerçekleştirilecektir.